Okullar Sürdürülebilir Bir Geleceğe Nasıl Öncülük Edebilir?
Yeni okul yılını daha sürdürülebilir kılmak, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak adına büyük önem taşıyor. Dünya genelindeki veriler, sürdürülebilirlik ihtiyacının aciliyetini ortaya koyuyor. Kağıt israfı, aşırı tüketim ve plastik atık gibi sorunlar, okulların çevresel etkilerini azaltma ve sürdürülebilir uygulamaları benimseme gerekliliğini gözler önüne seriyor. Peki iklim eğitimiyle öğrenciler ve öğretmenler sürdürülebilirlik bilincine nasıl katkı sağlayabilir? Araştırdık.
Okullarda sürdürülebilirlik için ne yapılabilir?
WWF’nin yayınladığı Schools Sustainability Guide bu konuda yapılabilecekler konusunda önemli bilgiler içeriyor. Bu rehberde her bir okulun toplum genelinde değişimi harekete geçirmek için muazzam bir potansiyele sahip olduğunun altı çiziliyor. Bir okulun veya sınıfın iklim değişikliği veya çevre bilinci üzerinde genel olarak çok fazla bir fark yaratamayacağı düşünülebilir. Ancak bireysel olarak öğrenciler ve öğretmenlerin atacağı küçük adımlar değişimin tohumları olabilir. Sürdürülebilirlik bilincinin temelinde de bu yatıyor: Yapacağınız her seçimin bu ana fikirde olması tüm okul kültürünü dönüştürebilir. Bu da sonrasında öğrencilerin ailelerine, topluluklara ve diğer okullara ilham verebilir.
Okulda Sürdürülebilirlik İçin Öneriler
Schools Sustainability Guide’da yer alan önerilerden birkaçını sıralayalım:
- Tohum bombaları kullanarak çiçekli kır bitkileri saksılara dikin. Doğal yaşamı destekleyin.
- Ağaç dikimi yapın. Ağaçlar, tozlaşmaya ve diğer hayvanlar için besin ve yaşam alanı sağlamaya, aynı zamanda bitkilerin çoğalmasına yardımcı olur.
- Bölgenize özgü bitki ve tohumlar tercih edin. Bu, istilacı türlerin yayılmasını önler ve yerel ekosistemi korur.
- Farklı mevsimlerde çiçek açan bitkiler seçin. Budama yaparken çiçeklenme dönemlerine dikkat edin.
- Küçük çatı alanlarını yeşillendirin. Su geçirmez bir bariyer kullanarak, çatıları bitkilerle kaplayarak doğal bir yaşam alanı yaratın.
- Kuşları besleyin. Öğrencileri doğayla buluşturan bu eğlenceli aktiviteyle iyi zaman geçirebilirsiniz. Geri dönüştürülmüş malzemeleri kullanarak kuş beslemek için çeşitli sistemler kurabilirsiniz.
- Okulunuzdaki elektrik anahtarları için etiketler oluşturun. Kullanımdan sonra kapatılması veya sürekli açık kalması gereken anahtarlar için öğrencilerle birlikte etiketler tasarlayın ve bunları anahtarların yanına asın.
- Doğal ışıktan yararlanın. Sınıflarda mümkün olduğunca doğal ışık kullanın. Pencereleri açık tutun, duvarları açık renklerle boyayarak ışığın yansımasını artırın.
- Doğal havalandırmayı kullanın. Isıtma ve soğutma ihtiyacını azaltmak için doğal havalandırmadan faydalanın. Sıcak havalarda panjurları kapatın, serin havalarda pencereleri açın.
- Bilgisayarlar için uyku modu ayarlayın. Tüm bilgisayarlar için 5 dakika hareketsizlik sonrası uyku moduna geçecek şekilde ayarlayın, ekran koruyucu kullanmaktan kaçının.
- Öğrencileriniz için uygun fırsatlar bulmak için orman okullarını, iklim kuruluşlarını ve okulunuzun çevresindeki geri dönüşüm merkezlerini araştırın.
Atık yönetimi bilincini geliştirin
Okulların enerji ve çevre dostu hale gelmesi çok önemli. Tüm endüstrilerde ve sektörlerde olduğu gibi, okullar tarafından da büyük miktarda atık üretiliyor. İlkokullar öğrenci başına yaklaşık 45 kg atık üretirken, ortaokullar öğrenci başına 22 kg atık üretiyor ve her yıl toplam 250.000 ton atık ortaya çıkıyor. Bunun için İngiltere çıkışlı Plastiksiz Okul Hareketi’nin (Plastic Free Schools) de bazı önerileri var.
Çöpleri ayrıştırın. Okullarda kullanılan birçok malzeme, kağıt ve plastik gibi kolayca geri dönüştürülebilir, bu nedenle okul çevresinde özel geri dönüşüm kutuları bulundurmak iyi bir adımdır. Okulunuzun geri dönüştürülmüş atıklarını el işi derslerine dahil etmek, öğrencilere geri dönüşümün değerini ve neden yaptıklarını öğretmeye yardımcı olacaktır.
Tek kullanımlık plastikler kullanmayın. Öğrencilerinizi yeniden kullanılabilir su şişeleri ve yiyecek ambalajı gerektirmeyen kendi paketlenmiş öğle yemeklerini getirmeye teşvik edin.
Geri dönüştürün. Öğrenciler eski üniformalarını giyemeyecek kadar büyüdüklerinde, daha küçük öğrencilerin yeni kıyafetler almak zorunda kalmamaları için eski üniformaları onlara bağışlayın. Öğrencilerinizi yeni yıl için malzeme satın almadan önce eski kırtasiye malzemelerini, defterlerini ve kağıtları yeniden kullanmaya teşvik edin.
Kompostlamayı öğretin. Gıda atığı okullarda büyük bir sorundur. Araştırmalar, eğitim sektörünün 80.000 ton gıda atığından sorumlu olduğunu ve bunun %77'sinin önlenebilir olduğunu ortaya koyuyor. Bir kompost sistemi kurmak, enerji tüketimini dengelemek ve sıfır atığa ulaşmak için harika bir çözüm olabilir. Okul bahçenizdeki toprağı gübrelemek için yemek artıklarını kullanmak, atığın artık bir sorun olmadığı anlamına gelir.
Gelecek nesle sürdürülebilirliği öğretmek
İklim eğitimi, gençlerin gelecekte harekete geçmesini sağlamanın en önemli yollarından biri... Günümüz dünyasında çoğu zaman yiyeceklerimizin nereden geldiğini kolayca unutabiliyoruz. Açık hava öğrenimi için okul bahçeleri oluşturmak, sürdürülebilirlik hakkında pratik dersler için doğru fırsatlar yaratabilir. Öğrencileri çiftliklere götürmek, sürdürülebilir gıda üretimi hakkında bilgi vermek de iklim eğitiminde büyük rol oynuyor.
Bunun yanı sıra, WWF’nin rehberinde belirttiği “greenwashing” yani “yeşil aklama” konusunda öğrencileri bilgilendirmek de önem taşıyor. “Yeşil aklama” bir şirketin, markanın veya kuruluşun, gerçekte olduğundan daha çevre dostu görünmek için reklam, marka ve mesajlaşma kullandığı uygulamaların bütününe deniyor. Öğrencilerin yanlış bilgi edinmesini engellemek de sürdürülebilirlik eğitimi için yapılması gerekenlerin başında geliyor. QNB olarak biz de, bu konuda toplumda farkındalık yaratmak, gelecek nesilleri bilinçlendirmek ve #Dünyayla1 olmak adına üzerimize düşeni yapmaya kararlıyız.
Kaynaklar:
https://plasticfreeschools.org.uk/sustainability-in-schools/
https://www.wwf.org.uk/sites/default/files/2022-07/WWF%20Schools%20Sustainability%20Guide.pdf
