BM Çevre Programı’nın (UNEP) yayımladığı, 82 ülkeden 287 bilim insanın hazırladığı Küresel Çevre Görünümü isimli rapora göre iklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı, toprak bozulması, çölleşme, kirlilik ve atıklar gezegen, insanlar ve ekonomiler üzerinde ağır bir etki yaratmış durumda ve her yıl trilyonlarca dolara mâl oluyor. Mevcut kalkınma yollarını izlemenin bu kaybı daha da artıracağı öngörülüyor.
Ancak, ekonomi ve finans, malzeme ve atık, enerji, gıda ve çevre sistemlerini dönüştürmeye yönelik tüm toplumu ve tüm hükümetleri kapsayan yaklaşımlar, 2070 yılına kadar yılda 20 trilyon dolara ulaşabilecek küresel makroekonomik faydalar sağlayabilir.
Rapora göre, bu yaklaşımın en önemli kolaylaştırıcı faktörlerinden biri, GSYİH'den insan ve doğal sermayeyi de izleyen göstergelere geçmek ki bu da döngüsel ekonomiyi, enerjide karbondan arındırılmış bir sistemi, sürdürülebilir tarımı ve ekosistem restorasyonunu teşvik eder.
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, "Rapor, insanlık için basit bir seçim sunuyor: İklim değişikliği, zarar gören doğa, bozulan topraklar ve kirlenmiş hava ile harap olmuş bir geleceğe doğru ilerlemeye devam etmek ya da sağlıklı bir gezegen, sağlıklı insanlar ve sağlıklı ekonomiler için yön değiştirmek" dedi.
Rapor, iki dönüşüm yolunu ele alıyor: Birincisi, maddi tüketime daha az odaklanılmasını sağlayacak davranışsal değişiklikler; ikincisi ise dünyanın öncelikle teknolojik gelişmeye ve verimlilik artışına dayanacağı değişiklikler.
Dönüşüm senaryoları, küresel makroekonomik faydaların 2050'de ortaya çıkmaya başlayacağını, 2070'e kadar yılda 20 trilyon dolara ulaşacağını ve sonrasında yılda 100 trilyon dolara kadar yükseleceğini öngörüyor. Yol haritaları, iklim risklerine maruz kalmayı azaltmayı, 2030’a kadar biyolojik çeşitlilik kaybını düşürmeyi ve doğal alanların artmasını hedefliyor.
Hava kirliliğinin azaltılması gibi önlemlerle 2050 yılına kadar dokuz milyon erken ölümün önüne geçilebiliyor. 2050 yılına kadar yaklaşık 200 milyon insan yetersiz beslenmeden, 100 milyondan fazla insan ise aşırı yoksulluktan kurtarılabilir.
2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmak ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve iyileştirilmesi için yıllık yaklaşık 8 trilyon dolar yatırım gerekiyor. Ancak, eylemsizliğin maliyeti çok daha yüksek.
Tarih: 17 Aralık 2025
