Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (DMÖ) yeni yayımladığı verilere göre, atmosferdeki karbondioksit oranı 2024 yılında rekor seviyeye ulaştı. Bu durum, dünya genelinde yaşam ve geçim kaynaklarını tehdit eden iklim krizini daha da derinleştiriyor.
Bilim insanları, küresel ısınmanın bir sonucu olarak, havadaki karbondioksiti emen orman ve okyanus gibi karbon yutaklarının işlevinin zayıflamasından endişe ediyor. Bilim insanlarının endişelerinde haklı çıkması, kısır bir döngüye yol açarak sıcaklıkların daha da hızlı artmasına neden olabilir.
DMÖ, karbondioksitin küresel ortalama konsantrasyonunun 2024 yılında milyonda 3.5 parça (ppm) artarak 424 ppm'e yükseldiğini ortaya koydu. Dünya, modern ölçümlerin 1957'de başlamasından bu yana en büyük artış ile karşı karşıya.
Karbondioksit seviyelerindeki sıçramaya katkıda bulunan birkaç faktör var. Ülkelerin 2023 yılında kömür, petrol ve gazdan "uzaklaşma" sözüne rağmen, fosil yakıt kullanımından radikal olarak kopmaması ilk sırada yer alıyor. Bir diğer etken ise küresel ısınmanın etkisiyle daha sıcak ve kurak koşullardan kaynaklı orman yangınlarının artması. Amerika kıtasındaki orman yangınları kaynaklı emisyonlar, bugüne kadar kaydedilen en sıcak yıl olan 2024'te tarihi seviyelere ulaştı.
Ancak bilim insanları üçüncü bir faktörden endişe duyuyor: Gezegenin karbon depolarının işlevini yitirme olasılığı. Her yıl atmosfere salınan karbondioksit emisyonlarının yaklaşık yarısı okyanuslarda çözünerek veya ağaçlar ve bitkiler tarafından emilerek atmosferden geri alınıyor.
Ancak okyanuslar ısınıyor ve dolayısıyla daha az karbondioksit emebiliyor; karada ise daha sıcak ve kuru koşullar ve daha fazla orman yangını daha az bitkinin büyümesi anlamına geliyor.
DMÖ’nün kıdemli bilim insanı Dr. Oksana Tarasova, konuya dair şunları söyledi: “Karalar ve okyanuslardaki karbondioksit tutucuların bu işlevini günden güne kaybettiği ve bunun atmosferde kalan karbondioksit miktarını artırarak küresel ısınmayı hızlandıracağı yönünde endişeler var. Bahsi geçen döngüleri anlamak için sürdürülebilir ve güçlendirilmiş bir sera gazı izlemesi kritik öneme sahip.”
DMÖ uzmanları, artan karbondioksit emisyonlarının yalnızca bugünkü küresel iklimi etkilemediğini, gazın atmosferdeki uzun ömrü nedeniyle yüzlerce yıl daha etkili olacağını söylüyor.
Tarih: 22 Ekim 2025
