Küresel enerji düşünce kuruluşu Ember, elektrik üretim ve tüketim verilerinin analiz edildiği “Türkiye Elektrik Görünümü” raporunu yayımladı.
Çalışmaya göre rüzgâr ve güneş enerjisi 2024 yılında 62 TWh enerji üreterek üst üste ikinci kez yerli kömürün (47 TWh) önüne geçti. Yerli kömürden elektrik üretimi tarihi zirvesini 2019 yılında 54 TWh ile görmüştü.
Türkiye’de güneş enerjisi 2024 yılında da hızla artmaya devam ederek bir önceki yıla göre %39 (+7,3 TWh) gibi rekor bir oranda büyüdü. Sadece 2024 yılındaki bu ilave güneş enerjisi, Türkiye’nin 2018 yılındaki toplam güneş enerjisi seviyesine (7,8 TWh) neredeyse eşit.
2023’teki güçlü büyümenin ardından, 2024 yılı güneş enerjisi kapasitesi için bir başka dönüm noktası oldu. Güneş enerjisi kapasitesi 2022’de 10,9 GW iken 2024 sonunda 19,8 GW’a ulaşarak neredeyse iki katına çıktı. Türkiye’de rüzgâr enerjisi, 2022 yılına kadar istikrarlı yükselişini sürdürdü. O zamandan bu yana rüzgârın büyümesindeki yavaşlamaya rağmen, rüzgârın elektrik üretimindeki payı %11 olan Türkiye hâlâ İtalya (%8,5) ve Fransa (%7,7) gibi G7 ülkelerinin önünde yer alıyor. Rüzgâr ve güneş enerjisi birlikte geçen yıl Türkiye’nin elektriğinin %18’ini üretti.
Kömürden elektrik üretimindeki artışa (+4 TWh) rağmen kömürün Türkiye’de elektrik üretimindeki payı 2024 yılında %36,9’dan %35,6’ya düştü. Gazdan elektrik üretimi ise 3 TWh (- %4) düştü. Böylece fosil yakıtların elektrik üretimindeki payı 1993’ten bu yana en düşük seviye olan %55’e indi.
Ayrıca Türkiye’de elektrik üretiminde kullanılan kömür ve gaz büyük ölçüde ithal ediliyor. 2024’te kömür yakıtlı elektrik üretiminin %61’i ithalata dayalı kömür santrallarında gerçekleşti. Gaz için de çok az yerli üretim söz konusu; geçen yıl Türkiye’de tüm sektörlerde tüketilen gazın %96’sı ithal edildi.
COP29 sırasında açıklanan Türkiye’nin yeni 2035 kurulu güç hedefleri, ülkenin mevcut rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesini dört katına çıkarmayı amaçlıyor. Bu hedeflere ulaşılması halinde, 2035 yılına kadar fosil kaynaklı elektrik üretiminin payı %20’nin altına düşebilir, rüzgâr ve güneş enerjisinin payı ise %49’a yükselebilir.
Ancak bu hedeflere ulaşmak için rüzgâr ve güneş enerjisinin elektrik talebindeki yükselişi aşması gerekiyor. Son beş yılda talep 42 TWh artarken, rüzgâr ve güneş enerjisindeki artış 31 TWh’te kaldı. Talepteki arta kalan artış ise ithal kömür ve gazla karşılandı.
Çalışmaya dair daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Tarih : 18 Nisan 2025
