Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), sıcak hava dalgalarının giderek daha sık, yoğun ve uzun süreli hale gelerek ekinlere, hayvancılığa, balıkçılığa ve ormanlara zarar verdiğini belirtti.
FAO İklim Değişikliği Ofisi Başkanı Kaveh Zahedi “Aşırı sıcaklar çiftçilerin, balıkçıların ve ormancıların neyi, ne zaman yetiştirebileceğine dair kuralları yeniden yazıyor. Bazı durumlarda ise üretimin devam edip etmeyeceğini bile belirliyor" dedi.
Güncel iklim veri setleri, küresel ısınmanın hızlandığını ve 2025 yılının kayıtlara geçen en sıcak üç yıldan biri olarak daha sık ve şiddetli hava olaylarını tetiklediğini gösteriyor.
Risk çoğaltıcı bir faktör olarak hareket eden aşırı sıcaklar; kuraklıkları, orman yangınlarını ve haşere istilalarını şiddetlendirirken, kritik sıcaklık eşikleri aşıldığında ürün verimliliğini de keskin bir şekilde düşürüyor.
Raporda, yükselen sıcaklıkların bitki, hayvan ve insanların canlılıklarını sürdürebilmek için ihtiyaç duydukları güvenlik payını daralttığı ve çoğu temel ürünün verimliliğinin, sıcaklıklar yaklaşık 30 dereceyi aştığında düştüğü belirtildi.
Altı yıl süren kuraklığın ardından rekor düzeyde sıcak hava dalgalarının yaşandığı Fas'ı örnek gösteren Zahedi, “Bu durum, tahıl veriminde %40'ın üzerinde bir düşüşe yol açtı. Zeytin ve narenciye hasadını ise yerle bir etti. Temel olarak, bu hasatlar başarısızlıkla sonuçlandı” dedi.
Isınma hızlandıkça riskler de keskin bir şekilde artıyor. Rapora göre, aşırı sıcaklık olaylarının şiddetinin; 1,5 dereceye kıyasla, 2 derecelik bir küresel ısınmada yaklaşık iki katına, 3 derecede ise dört katına çıkması bekleniyor.
Zahedi, küresel ortalama sıcaklıklardaki her bir derecelik artışın; mısır, pirinç, soya ve buğdaydan oluşan dünyanın dört temel mahsulünün verimini yaklaşık %6 oranında düşürdüğünü belirtti.
FAO ve WMO, parça parça müdahalelerin yetersiz olduğunu vurgulayarak, çiftçilerin ve balıkçıların önleyici tedbirler almasına yardımcı olacak daha iyi bir risk yönetimi ve erken uyarı sistemlerinin kurulması çağrısında bulundu.
Çalışmaya buradan ulaşabilirsiniz.
Tarih: 04 Mayıs 2025
