56 ülkeden yetkililer, iklim savunucuları ve finans uzmanları küresel ısınmanın ana itici gücü olan fosil yakıt üretiminden uzaklaşma konusunu ele almak amacıyla Kolombiya'nın kömür limanı kenti Santa Marta’da 24-29 Nisan tarihleri arasında bir araya geldi.
Her ne kadar toplantı bağlayıcı taahhütlerle sonuçlanmasa da katılımcılar, ülkeler arasında sürekli iş birliği planları, finansman ve adil geçiş gibi konularda çalışma gruplarının oluşturulması gibi bir dizi öncül sonuç elde edildiğini belirtti. Bunların yanında belki de en önemli nokta, fosil yakıtlardan küresel ölçekte kademeli olarak çıkışı koordine etmeyi amaçlayan gelecekteki müzakerelere yönelik kazanılan ivme oldu.
Eski İrlanda Cumhurbaşkanı ve şu anda iklim adaleti konusunda önde gelen bir savunucu olan Mary Robinson, Santa Marta'daki görüşmelerin geleneksel BM iklim görüşmelerinden belirgin şekilde farklı olduğunu, katılımcılar arasında daha açık ve işbirlikçi bir tonun hakim olduğunu söyledi.
Robinson aynı zamanda görüşülen temel zorluklardan birinin, birçoğu fosil yakıtlardan uzaklaşmak için gerekli kaynaklara sahip olmayan gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya kaldığı mali kısıtlamalar olduğunu belirtti. “Birçok ülkenin geçiş sürecine başlayabilmesi için bile acilen borç hafifletmesine ihtiyacı var” diyen Robinson, bu ülkelerin “Borç batağına saplandığını” ve uygulanabilir alternatifleri az olduğu için fosil yakıtlara aşırı bağımlı olduklarını aktardı.
BM iklim müzakerelerinde ülkeler geleneksel olarak fosil yakıt üretimini doğrudan ele almak yerine, emisyonları azaltmaya, yani her ülkenin ne kadar kirlilik ürettiğine odaklanıyor.
Katılımcılar, Santa Marta toplantısının, ekonomik ve sosyal etkileri yönetirken fosil yakıt arzını nasıl azaltacağımız da dahil olmak üzere, iklim değişikliğinin temel nedenleriyle mücadele etmeye yönelik bir değişimi işaret ettiğini söyledi.
Fosil Yakıtların Yayılmasını Önleme Antlaşması Girişimi'nin kurucusu ve başkanı Tzeporah Berman, “Bu konferans ile ülkeler ilk kez 30 yıllık iklim müzakereleri boyunca fosil yakıtların aşamalı olarak sonlandırılmasını nasıl güvence altına alacaklarını konuşma fırsatı yakaladılar” dedi.
Görüşmelerde, üreticiler ve tüketiciler arasındaki koordinasyon, iş gücü geçişleri ve fosil yakıtlardan uzaklaşmanın daha geniş kapsamlı ekonomik sonuçları ele alındı.
Etkinlikte, Kanada ve Norveç gibi gelişmiş ekonomilerin yanı sıra Angola ve Brezilya gibi gelişmekte olan petrol devlerinden oluşan önemli bir üretici grubu yer aldı. Buna karşın Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Suudi Arabistan ve Rusya gibi büyük fosil yakıt kaynaklarına sahip bazı ülkeler toplantıya katılmadı.
Tarih: 13 Mayıs 2026
