Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yeni yayımlanan 2026 Dünya Enerji Dönüşümü Görünümü (WETO) raporunda, karbon emisyonlarının yol açtığı mevcut sıcaklık aşımının ardından küresel enerji dönüşümünü yeniden 1,5 derece ile uyumlu patikaya sokmak için enerji sistemi reformu çağrısında bulunuluyor.
Yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyüme 2025 yılında rekor kırarken, şebeke geliştirmeleri bu hıza ayak uyduramamış durumda. Enerji talebi ise hızla artmaya devam ediyor. Dahası, enerji verimliliğindeki iyileşmeler gerekli oranın önemli ölçüde altında kaldı ve artan elektrik talebini dengelemeye yetmedi.
COP31’in temel çıktılarından biri olması beklenen, nihai enerji tüketimindeki elektrik payının 2035 yılına kadar %35'e ve 2050 yılına kadar %50'nin üzerine çıkması için, küresel kurulu yenilenebilir güç kapasitesinin 5,2 teravattan (TW) 2050 yılına kadar yaklaşık 38,2 TW'a yükselmesi gerekiyor. Yüzyılın ortasına gelindiğinde, elektriğin %80'inden fazlası güneş ve rüzgardan sağlanmalı.
Buna ek olarak; enerji verimliliği, şebekeler, depolama ve sistem esnekliği ölçeklendirilmediği takdirde, bu kritik yapı taşları küresel enerji dönüşümünün önünde birer darboğaz haline gelme riski taşıyor.
WETO 2026 ayrıca güçlü bir ekonomik gerekçeye de işaret ediyor. Rapor’un küresel ısınmayı 1,5 Derece ile sınırlamaya dayalı senaryosuna göre, küresel ekonomi, mevcut gidişata kıyasla her yıl %1,1 daha fazla büyüyecek ve bu durum 2050 yılına kadar toplumlar için yaklaşık 46 trilyon dolar tutarında kümülatif kazanca dönüşecek.
Yenilenebilir enerji istihdamı, günümüzdeki 16 milyonun biraz üzerindeki seviyesinden aynı dönem içinde beş kattan fazla artabilir. Gelişmekte olan elektrik piyasaları maliyet açısından daha rekabetçi hale geldikçe, 2050 yılına kadar nihai kullanıcının elektrik fiyatlarında %15'lik bir düşüş sağlanabilir.
Ancak dönüşümün gerçekleştirilmesi, yatırımlarda da önemli bir artış gerektiriyor elbette. Sağlıklı bir dönüşüm için kümülatif yıllık yatırımın 2026-2050 yılları arasında yaklaşık 10,3 trilyon dolara ulaşması gerek.
Küresel enerji dönüşümünün ciddi bir baskı altında olduğunu vurgulayan IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, “Yenilenebilir enerjideki rekor büyüme tek başına yeterli değil. Enerji verimliliği beklentilerin gerisinde kalıyor, şebekeler bu hıza yetişmekte zorlanıyor ve küresel enerji talebi hızla artmaya devam ediyor. Dönüşümü, değişmeyen bir enerji sistemine sadece yenilenebilir enerji ekleyerek gerçekleştiremeyiz. Elektriğe dayalı, verimli, esnek ve yenilenebilir kaynaklarla desteklenen yeni bir enerji sisteminin altyapısını inşa etmek için reformlara ihtiyacımız var” dedi.
Çalışmaya buradan ulaşabilirsiniz.
Tarih: 22 Ekim 2026
