Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve İklim ve Temiz Hava Koalisyonu (CCAC) tarafından yeni yayımlanan bir rapora göre, iklim değişikliği ve hava kirliliği ile eş zamanlı mücadeleye yatırılan her 1 dolar, yaklaşık 15 dolar tutarında ekonomik fayda sağlayabiliyor. “Gizli Kazanımlar: İklim ve Temiz Hava Eyleminin Ekonomik ve Sağlık Getirileri” başlıklı rapor, entegre iklim ve temiz hava eylemlerine ilişkin ilk kapsamlı küresel ekonomik değerlendirme niteliğinde.
Raporda bahsi geçen sorunların ikisine de yanıt verebilecek, yenilenebilir enerjiden enerji verimliliği ve temiz ısıtma sistemlerine kadar halihazırda uygulanabilir 25 çözüm önerisi yer alıyor.
Belirlenen 25 önlemin hayata geçirilmesiyle elde edilecek yıllık ekonomik faydanın ise, 2035 yılında küresel GSYH'nin %2,8’si, 2050 yılında küresel GSYH'nin %4,5'i ve 2100 yılında küresel GSYH'nin %11,4’üne denk geleceği hesaplanıyor.
Karşılaştırmak gerekirse, 2022 yılında küresel GSYH'nin %2,18'i doğrudan fosil yakıt sübvansiyonlarına harcanırken, 2023 yılında küresel GSYH'nin %9,3'ü sağlık hizmetlerine harcandı.
Harcanan her bir dolara karşı kazanılması beklenen 15 dolar tutarındaki getiri, sadece düşen sağlık harcamaları, artan iş gücü verimliliği ve engellenen fiziksel zararlar gibi doğrudan ölçülebilir ekonomik katkıları değil; aynı zamanda engellenen erken ölümlerin ve sağlıklı yaşamların parasal değerini de içeriyor.
2025 verilerine göre, insan faaliyetlerinden kaynaklanan dış ortam hava kirliliğinin (PM2.5 ve ozon), küresel ölçekte yıllık 6,4 milyon erken ölüme sebebiyet verdiği tahmin ediliyor. Ev içi hava kirliliğinin ise yaklaşık 300 bini çocuklarda görülmek üzere 2 milyon ek erken ölümle doğrudan ilişkili olduğu belirlendi.
"Uzun zamandır iklim eylemini yönetilmesi gereken bir maliyet, hava kirliliğini ise kalkınmanın talihsiz bir sonucu olarak gördük. Bu rapor ise tam tersini ortaya koyuyor: Temiz hava; kalkınmanın, sağlığın, gıda ve enerji güvenliğinin ve iklim istikrarının temel sürükleyicisidir, yatırım yapmamız gereken bir varlıktır" diyen UNEP İcra Direktörü Inger Andersen sözlerini şöyle tamamladı: “Kanıtlanmış çözümler halihazırda mevcut. Eksikliğini çektiğimiz şey paydaşların bu krizin gerektirdiği hız ve koordinasyonla çözümleri hayata geçirecek kararlı liderliğidir.”
Tarih: 23 Eylül 2026
