COP31 boyunca iklim müzakerelerinde öne çıkan gelişmeleri ve bu gelişmelerin neden önemli olduğunu günlük özetlerimizle takip edebilirsiniz.
9 Kasım 2026 | Zirvenin Gündemi ve Beklentiler
COP31 Antalya'da Başlıyor: Zirvenin Gündeminde Neler Var?
Dünyanın Önündeki Sınav: 1,5 Derece Hedefi
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) Eylül 2026 raporu, mevcut gidişatta küresel sıcaklık artışının 1,5 derece eşiğini aşmasının kaçınılmaz göründüğünü ortaya koyuyor. COP31'in belirleyici konularından biri de, sıcaklıkların en azından geçici bir süre için 1,5 derecenin üzerine çıkacağı gerçeğine ülkelerin nasıl tepki vereceği olacak. 1,5 derecenin üzerinde geçirilen her yıl ekosistemler, ekonomiler ve toplumlar üzerindeki riskleri artırıyor. COP31 hükümetlerin politikalarını, yatırımlarını ve uluslararası iş birliklerini, sınır aşımını kısıtlayan ve sıcaklıkların mümkün olan en kısa sürede yeniden 1,5 derecenin altına inmesini sağlayan bir patika etrafında uyumlu hale getirmeye hazır olup olmadıklarını test edecek.
İklim Taahhütleri Uygulamaya Dönüşmeli
COP31, yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması ve fosil yakıtlara olan bağımlılığın azaltılmasından ormansızlaşmanın durdurulması ve iklim şoklarına karşı hazırlıklı olunmasına kadar, ülkelerin iklim taahhütlerini eyleme dönüştürüp dönüştürmediğini değerlendirmek için önemli bir fırsat sunacak. COP31 aynı zamanda, Paris Anlaşması'nın uzun vadeli hedeflerine yönelik kolektif ilerlemeyi değerlendirmeyi amaçlayan ve 2028'de sonuçlanması beklenen İkinci Küresel Durum Değerlendirmesi sürecini de başlatacak. Türkiye'nin COP31 Başkanlığı da, sera gazı emisyonlarını düşürmek amacıyla tasarlanan yeni gönüllü hedefler ortaya koydu. Bunlar arasında elektrifikasyon taahhüdü öne çıkıyor. Hedef, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035'e kadar %35'e çıkarmak.
Fosil Yakıtlardan Uzaklaşma Talep Ediliyor
Enerji sistemleri, küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık %70'inden sorumlu; bu da daha temiz enerji kaynaklarına geçişi, uluslararası iklim hedeflerine ulaşmak için elzem kılıyor. Fosil yakıtlardan uzaklaşma ise bu tartışmanın merkezinde yer alıyor. Geçtiğimiz yıl Brezilya'da düzenlenen COP30'da yaklaşık 100 ülke fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritasının çerçeve kararda yer almasını talep etmiş ancak bu talep hayat bulmamıştı. Bunun üzerine süreci üstlenen COP30 Başkanlığı, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik yol haritasını 3 Kasım 2026'da yayımladı. Resmi müzakere gündeminde olmasa bile özellikle en az gelişmiş ülkeler, ada devletleri ve Avrupa Birliği bu yılki çerçeve kararda fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritasının yer almasını istiyor. Bunun bir yolu da elektrifikasyon hedefinden geçiyor. Amaç elektrifikasyon taahhüdünü ve fosil yakıtlardan uzaklaşmayı bir araya getirmek. Uzmanlar, elektrifikasyon yoluyla iklim hedeflerine ulaşmanın, kullanılan elektriğin rüzgar, güneş gibi temiz enerji kaynaklarından üretilmesine bağlı olduğunu hatırlatıyor. Yanı sıra zirvede COP30'da kurulmasına karar verilen Adil Geçiş Mekanizması'nın nasıl işlev kazanacağı da ele alınacak.
Gelişmekte Olan Ülkelerin İklim Finansmanı İhtiyacı Artıyor
COP31 için bir başka büyük test gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar her yıl en az 300 milyar dolar tutarında iklim finansmanını seferber etmelerini taahhüt eden kolektif bir hedefin uygulanmasında ilerleme kaydedip kaydedemeyeceklerine dair olacak. Bu, kamu ve özel kaynaklardan sağlanan iklim finansmanını 2035'e kadar yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarma yönündeki daha kapsamlı bir çabanın önemli bir parçası. İklime bağlı felaketlerden ötürü kayıp ve zarar yaşayan ülkelere verilecek destek ve uyum finansmanı da gündemin üst sıralarında yer alacak. COP30'da uyum finansmanının 2035'e kadar en az üç katına çıkarılması yönünde çağrıda bulunulmuştu. Gelişmekte olan ülkeler ve küçük ada devletleri, bu alanlarda daha erişilebilir ve öngörülebilir finansman sağlanması yönündeki çağrılarını istikrarlı bir şekilde dile getiriyor.
İklime Uyum İçin Harekete Geçiliyor
COP31'de müzakereler, ülkelerin iklim değişikliğine karşı direncini ölçme kapasitesini güçlendirmek için tasarlanmış uluslararası bir çerçeve olan Küresel Uyum Hedefi doğrultusunda kaydedilen ilerlemeye de odaklanacak. Hükümetler aynı zamanda ulusal uyum planlarını iyileştirme, kırılgan toplulukları koruyan tedbirlere yatırım yapma ve uyum finansmanını artırma yönünde bir baskıyla karşı karşıya kalacak. Aşırı hava olaylarının neden olduğu maliyet de her geçen gün artıyor. Bloomberg Intelligence'ın değerlendirmesine göre aşırı hava olaylarının önümüzdeki 10 yılda dünya genelinde 20 trilyon doları aşan ekonomik maliyete neden olabileceği öngörülüyor.
Metan Emisyonlarını Azaltmak, 1,5 Derece Hedefi için Umut Aşılayabilir
Ülkeler 1,5 derece eşiğinin aşılması riskiyle karşı karşıya. Metan, karbondioksitin ardından iklim değişikliğinin en büyük nedeni ve atmosfere salındığı ilk 20 yılda karbondioksitten 80 kat daha güçlü bir etkiye sahip. COP31, hükümetlerin taahhütlerin ötesine geçerek enerji, tarım ve atık sektörlerinde somut metan azaltımları sağlayıp sağlayamayacakları konusunda önemli bir sınav niteliğinde olacak. Atık yönetimi, Türkiye Başkanlığı'nın Eylem Gündemi aracılığıyla odaklandığı başlıca alanlardan. Önceliklerden biri, düzenli depolama sahalarına gönderilen gıda ve diğer organik atık miktarını azaltmak zira bu atıklar buralarda çürüyerek metan salımına yol açıyor. Organik atıklardan kaynaklanan metan emisyonları, önemli ve çoğu zaman yeterince ele alınmayan bir sera gazı kaynağı olmayı sürdürüyor.
QNB Türkiye CEO’su Ömür Tan
COP31, Türkiye’de reel sektörün dönüşüm ihtiyaçlarını küresel iklim finansmanı gündemiyle buluşturmak için önemli bir fırsat sunuyor. Küresel sıcaklık artışı hızla 1,5 derece sınırına yaklaşırken bugün en önemli ihtiyaçlardan biri mevcut taahhütleri uygulamaya taşımak. Bizim için “Uygulama COP’u”, bu taahhütlerin güvenilir geçiş planlarına ve finanse edilebilir projelere dönüşmesi, ilerlemenin de açık ve ölçülebilir göstergelerle düzenli olarak izlenmesi anlamına geliyor.
Finans sektörünün bu süreçteki sorumluluğu yalnızca düşük karbonlu yatırımlara kaynak sağlamakla sınırlı değil. Emisyon yoğun sektörlerin dönüşümünü ve iklim değişikliğine uyum kapasitesini desteklemek, bilgiye ve finansmana erişimi güçlendirerek uzun vadeli ekonomik dayanıklılığa katkıda bulunmak da bu sorumluluğun önemli bir parçası. Bunun için sektöre özgü hedeflere, güvenilir veriye ve uzun vadeli bir finansman yaklaşımına ihtiyaç var.
QNB Türkiye olarak bu yaklaşımı ölçülebilir hedefler ve somut uygulamalarla destekliyoruz. Net Sıfır Geçiş Planımızla öncelikli sektörlerde dönüşümü destekleyen hedefler belirliyor, iklim risklerini karar alma süreçlerimize entegre ediyor ve müşterilerimizin geçiş planları ile yatırım ihtiyaçlarına uygun finansman çözümleri geliştiriyoruz. Finansman gücümüzü, sektörel uzmanlığımızı ve uluslararası iş birliklerimizi reel sektörün düşük karbonlu dönüşümünü hızlandırmak, iklim dayanıklılığını artırmak ve uzun vadeli rekabet gücünü desteklemek için kullanıyoruz. Bu dönüşümün bilgiye ve finansmana erişim açısından daha kapsayıcı ve adil bir zeminde gerçekleşmesini de sürecin ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz.
COP31’in gerçek etkisini alınan kararların ne ölçüde uygulamaya, yatırıma ve ölçülebilir sonuçlara dönüştüğü gösterecek. Biz de COP31’i, Türkiye’de dönüşümü hızlandıracak yeni uygulamaların, stratejilerin ve iş birliklerinin geliştirilmesi açısından önemli bir fırsat olarak görüyor; bu ortak çabanın etkisini büyüten güçlü bir katalizör olmasını diliyoruz.
Sürdürülebilirlik Komitesi Başkanı Yeliz Ataay Arıkök
QNB Türkiye Sürdürülebilirlik Komitesi Başkanı Yeliz Ataay Arıkök, COP31 kapsamında iklim finansmanının dönüşen gündemini değerlendiriyor.
COP31, sürdürülebilirlik gündeminde net sıfır hedefleri ile iklim dayanıklılığını aynı stratejik çerçevede ele alma ihtiyacını daha görünür hale getiriyor. Finans sektörü açısından bu, iklim risklerini yalnızca ölçmek ve yönetmekle yetinmeyip sermayeyi güvenilir geçiş planlarına, iklim dayanıklılığını güçlendiren yatırımlara ve reel ekonominin adil dönüşümüne yönlendirmek anlamına geliyor. Bu kapsamda, COP31 gündemiyle bağlantılı farklı başlıkları bu perspektiften değerlendirmeye devam ediyoruz.
Ekim | Sanayinin Düşük Karbonlu Dönüşümünde Geçiş Finansmanı
COP30 Eylem Gündemi kapsamında, demir-çelik ve çimento gibi karbonsuzlaştırılması zor sektörlerde düşük ve sıfıra yakın emisyonlu üretimin 2030’a kadar küresel ölçekte yaygınlaşmasını hızlandırmaya yönelik uygulama planları ortaya kondu. Yüksek yatırım maliyetleri ve bazı teknolojilerin ticari ölçekte yaygınlaştırılmasındaki zorluklar, COP31’e giderken geçiş finansmanının önemini nasıl artırıyor? QNB Türkiye, bu sektörlerin dönüşümünü desteklemek için nasıl bir yaklaşım benimsiyor?
Demir-çelik ve çimento hem ekonomik kalkınmanın hem de düşük karbonlu ekonomiye geçiş için ihtiyaç duyulan altyapının temel girdileri arasında yer alıyor. Ancak bu sektörlerin karbonsuzlaştırılması, üretim süreçlerinin yüksek enerji ihtiyacı, üretimden kaynaklanan emisyonlar ve mevcut tesislerin uzun ekonomik ömrü nedeniyle önemli güçlükler barındırıyor. Yüksek yatırım maliyetleri ve bazı teknolojilerin ticari ölçekte yaygınlaştırılmasındaki zorluklar da dönüşümü daha karmaşık hale getiriyor.
Net sıfır hedeflerine ulaşmak için yalnızca hâlihazırda düşük emisyonlu faaliyetlerin finanse edilmesi yeterli değil. Emisyon yoğun sektörlerin güvenilir geçiş planları doğrultusunda dönüşümünü sağlayacak yatırımların da desteklenmesi gerekiyor. Demir-çelikte enerji verimliliğinin artırılması, hurda kullanımının yaygınlaştırılması ve düşük emisyonlu üretim teknolojileri; çimentoda ise klinker oranının azaltılması, alternatif yakıt kullanımı ve karbon yakalama teknolojileri bu dönüşümün önemli bileşenleri arasında yer alıyor. Bu yatırımların yüksek sermaye ihtiyacı, geri ödeme süreleri ve teknoloji riskleri dikkate alındığında geçiş finansmanı, dönüşümün hayata geçirilmesinde giderek daha önemli bir rol üstleniyor.
COP30'da ortaya konan uygulama planları, COP31'e giderken önceliğin iklim hedeflerini somut ve finansmanı mümkün yatırımlara dönüştürmek olduğunu gösteriyor. Türkiye açısından bu dönüşüm, emisyon azaltımının ötesinde sanayinin uluslararası rekabet gücü bakımından da önem taşıyor. Özellikle Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın 2026 itibarıyla kalıcı uygulama dönemine geçmesiyle birlikte, üretimin karbon yoğunluğu, ihracatçı şirketlerin uzun vadeli rekabetçiliğini etkileyen unsurlardan biri haline geliyor.
Bu süreçte finans sektörünün rolünün yalnızca kaynak sağlamakla sınırlı olmadığını düşünüyoruz. Şirketlerin dönüşüm ihtiyaçlarının doğru belirlenmesi, sektöre özgü yol haritalarının oluşturulması ve yatırım planlarının ölçülebilir emisyon azaltım hedefleriyle ilişkilendirilmesi kritik önem taşıyor. Geçiş finansmanının gerçek etkisini ortaya koyabilmek için yatırımların çevresel katkısının güvenilir verilerle izlenmesi ve ilerlemenin düzenli olarak değerlendirilmesi gerekiyor.
QNB Türkiye olarak Net Sıfır Geçiş Planımız kapsamında, demir-çelik ve çimento dahil olmak üzere karbon yoğun sektörler için emisyon azaltım hedefleri belirledik. Müşterilerimizin emisyon profillerini, dönüşüm ihtiyaçlarını ve yatırım planlarını sektörel dinamiklerle birlikte değerlendirmeyi önemsiyoruz. Bu doğrultuda, sektörlerin farklı teknolojik ihtiyaçlarını, yatırım risklerini ve finansman vadelerini dikkate alan finansman çözümlerimizin yanı sıra bilgi paylaşımı ve kapasite geliştirme çalışmalarımızla da şirketlerin karbonsuzlaşma süreçlerini destekliyoruz.
Önceliğimiz, finansmanı güvenilir geçiş planlarıyla buluştururken şirketlerin dönüşüm kapasitelerinin güçlenmesine ve somut, ölçülebilir emisyon azaltımına katkı sağlamak. Bu bütüncül yaklaşımın, Türkiye sanayisinin düşük karbonlu ekonomiye geçişini hızlandırırken uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün korunmasına da katkıda bulunacağına inanıyoruz.
Eylül | Döngüsel Ekonomi ve Sıfır Atık Rekabet Gücünü Artırıyor
COP31 Başkanlığı, Eylem Gündemi kapsamında 2035’e kadar küresel atık üretimindeki artışı yarıya indirme ve küresel döngüsel malzeme kullanım oranını en az %15’e çıkarma hedeflerini duyurdu. Türkiye’de görüşe açılan yönetmelik taslağı ise bazı tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzına yönelik kısıtlamalar öngörüyor. Bu gelişmeler neden yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik bir dönüşümü gerekli kılıyor? QNB Türkiye, finansmanın bu dönüşümdeki rolünü nasıl tanımlıyor?
Sıfır atık yaklaşımı ve döngüsel ekonomi, atığı ortaya çıktıktan sonra yönetmenin ötesinde, üretim ve tüketim modelini baştan ele almayı gerektiriyor. Doğrusal üretim modeli doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırırken şirketleri hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalara, tedarik kesintilerine ve yükselen atık yönetimi maliyetlerine karşı daha kırılgan hale getiriyor. Ürünlerin daha uzun ömürlü, onarılabilir, yeniden kullanılabilir ve geri dönüştürülebilir biçimde tasarlanması ise kaynak kullanımını en baştan azaltıyor. Böylece döngüsel ekonomi, doğa üzerindeki baskıyı azaltmanın yanı sıra şirketlerin kaynak güvenliğini sağlamaları, maliyetlerini yönetmeleri ve uzun vadeli rekabet güçlerini korumaları açısından da stratejik önem taşıyor.
Türkiye’de görüşe açılan yönetmelik taslağında bazı tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzına yönelik öngörülen kısıtlamalar, bu dönüşümün iş dünyası açısından giderek somutlaştığını gösteriyor. Burada amaç yalnızca plastik bir ürünü başka bir malzemeyle değiştirmek değil. Ürün tasarımından hammadde seçimine, üretim hatlarından tedarik süreçlerine, yeniden kullanım sistemlerinden geri kazanım altyapısına kadar bütüncül bir dönüşümden bahsediyoruz. Bu süreç şirketler açısından yeni mevzuata uyum ve yatırım ihtiyaçları yaratırken inovasyonu, yeni iş modellerini ve pazar fırsatlarını da beraberinde getiriyor.
COP31 Başkanlığı tarafından açıklanan ölçülebilir hedefler, sıfır atık ve döngüsel ekonomi gündemini çevresel bir taahhüdün ötesine taşıyarak uygulama ve yatırım gündeminin bir parçası haline getiriyor. Önümüzdeki dönemde asıl ihtiyaç, küresel hedeflerin ulusal politikalara, bu politikaların da reel sektörde uygulanabilir ve ölçeklenebilir yatırımlara dönüşmesi. Bu dönüşüm; kaynak verimliliği sağlayan teknolojiler, döngüsel üretim süreçleri, yeniden kullanım modelleri ve geri kazanım altyapısı gibi alanlarda önemli yatırım ihtiyaçları doğuruyor. Bu yatırımların hayata geçirilmesi yalnızca çevresel hedeflere ulaşmak için değil, sanayinin rekabet gücünü ve kaynaklara erişim güvenliğini artırmak açısından da önem taşıyor.
Finansman, teknoloji, altyapı ve süreç yatırımlarının uygulanabilir projelerle buluşmasında ve bu yatırımların ölçeklenmesinde belirleyici bir rol üstleniyor. Finans sektörü olarak sorumluluğumuz, yalnızca kaynak sağlamak değil, bu yatırımların hayata geçirilmesini ve yaygınlaştırılmasını da desteklemek. QNB Türkiye olarak sürdürülebilir finansman yaklaşımımız ve uluslararası iş birliklerimizle reel sektörün dönüşümüne katkı sağlamayı hedefliyoruz. Önceliğimiz, farklı sektörlerin ihtiyaçlarına uygun finansman çözümleri geliştirirken yatırımların çevresel ve ekonomik etkilerini ölçülebilir kriterlerle değerlendirmek ve finansmana erişimi kolaylaştırmak. Kaynak verimliliğini artıran, malzemelerin ekonomik döngüde daha uzun süre kalmasını sağlayan ve döngüsel iş modellerini yaygınlaştıran yatırımları desteklemeyi, şirketlerin uzun vadeli rekabet gücünü artırmanın önemli bir parçası olarak görüyoruz.
Ağustos | İklim Değişikliğine Uyumun Finansmanı:
COP30’da gelişmekte olan ülkelere yönelik uyum finansmanının 2035’e kadar en az üç katına çıkarılması çağrısı yapılırken Küresel Uyum Hedefi kapsamındaki ilerlemeyi izlemeye yönelik Belém Uyum Göstergeleri kabul edildi. Bu kararların COP31’e giderken uygulamaya dönüşmesi neden kritik? QNB Türkiye, finans dünyasının özel sektörün iklim dayanıklılığını güçlendirmedeki rolünü nasıl değerlendiriyor?
İklim değişikliğinin etkileri artık yalnızca çevresel değil, doğrudan ekonomik ve finansal riskler yaratıyor. Kuraklık, sel, orman yangını ve sıcak dalgaları gibi aşırı hava olayları üretim kapasitesinden tedarik zincirlerine, altyapıdan tarıma kadar pek çok alanı etkiliyor. Emisyon azaltımına yönelik çalışmalar kritik önemini korurken, ekonominin artık kaçınılmaz hale gelen iklim etkilerine karşı hazırlanması ve dayanıklılığını artırması da giderek daha önemli hale geliyor.
COP30’da uyum finansmanının artırılmasına yönelik çağrı, bu alandaki finansman ihtiyacının ölçeğini ortaya koyarken Belém Uyum Göstergeleri, kaydedilen ilerlemenin daha sistematik ve ölçülebilir biçimde izlenmesi açısından önemli bir ortak çerçeve sunuyor. COP31’e giderken asıl mesele, bu iradeyi uygulamaya taşıyacak mekanizmaları güçlendirmek. Kaynakların yalnızca artması değil, iklim risklerinin doğru değerlendirilmesi, öncelikli yatırım alanlarının belirlenmesi ve finansmanın uygulanabilir projelere yönlendirilmesi gerekiyor. Kamu kaynaklarının özel sermayeyi harekete geçirecek biçimde kullanılması ve risk paylaşım mekanizmalarının geliştirilmesi de bu sürecin önemli bir parçası.
Uyum finansmanı açısından önceliğin, şirketlerin ve ekonominin iklim etkilerine karşı kırılganlığını azaltan yatırımların hızlandırılması olduğuna inanıyoruz. Su ve enerji verimliliği, iklime dayanıklı altyapı, erken uyarı ve risk yönetimi sistemleri, sürdürülebilir tarım uygulamaları ve iş sürekliliğini destekleyen yatırımlar bu alanda öne çıkıyor. Bugün dayanıklılığa ve uyuma yönlendirilen finansman, gelecekte oluşabilecek kayıpları azaltırken şirketlerin rekabet gücünü ve uzun vadeli değer yaratma kapasitesini de koruyor.
QNB Türkiye olarak iklim risklerini finansman kararlarımızın bir parçası haline getirmeyi, şirketlerin karşı karşıya oldukları riskleri ve yatırım ihtiyaçlarını doğru belirlemelerine destek olmayı ve bu ihtiyaçlara uygun uzun vadeli finansman çözümleri geliştirmeyi önemsiyoruz. Finans sektörünün risk değerlendirme kapasitesi, sektörel uzmanlığı ve finansman araçlarıyla uyum hedeflerini finanse edilebilir yatırımlara dönüştüren ve sermayeyi ekonominin dayanıklılığını artıracak alanlara yönlendiren önemli bir köprü rolü üstlenebileceğine inanıyoruz.
COP31’e dair Haberlerimize Buradan Ulaşabilirsiniz
COP31’e dair Tüm Blog Yazılarımıza Buradan Ulaşabilirsiniz
