Avrupa Komisyonu, AB Emisyon Ticaret Sistemi'nde (ETS) kapsamlı bir reform önerisinde bulundu. Öneri sanayinin daha uzun süre karbon salımına neden olmasına izin verirken, Avrupa'da temiz teknolojilere yatırım yapılması için daha fazla finansal destek sunuyor.
Avrupa Birliği'nin en büyük iklim değişikliği politikası olan ETS, enerji üretim santrallerini, havayolu şirketlerini ve deniz taşımacılığı firmalarını karbon salımı yaptıklarında karbon kredisi satın almaya zorluyor ve toplam emisyon miktarlarına üst sınır getiriyor.
Uzun süredir planlanan ETS reformu, sistemi önümüzdeki on yıllara taşımayı ve AB'nin net emisyonları %90 oranında azaltmaya yönelik 2040 iklim hedefiyle uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor. Ayrıca bu düzenleme sistemin rekabet gücünü zayıflattığını savunan İtalya ve Polonya'nın da aralarında bulunduğu ülkeler ile sanayi kuruluşlarından gelen baskılara yanıt olarak planı yumuşatıyor.
Brüksel bu endişeleri, ETS'nin zayıflatılmasının emisyonları azaltmak için önceden harcama yapan sanayi kuruluşlarını cezalandıracağı yönünde İspanya'nın da aralarında bulunduğu taraflardan gelen uyarılarla dengelemeye çalışıyor.
Komisyon, ETS emisyon tavanındaki yıllık düşüş oranının şu anki %4,3 seviyesinden 2031'den itibaren yaklaşık %3,7'ye ve 2036'dan itibaren %1,7'ye indirilmesini teklif etti.
Düzenleme ayrıca, ulusal hükümetlerin ETS gelirlerinin yarısını yerel sanayilerin karbonsuzlaştırılmasına harcamalarını zorunlu kılan yeni bir şart da getiriyor. ETS, 2013'ten bu yana 260 milyar euro gelir elde etti.
AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, "Bu planı hayata geçirirsek, bu kelimenin tam anlamıyla Avrupa topraklarında yüz milyarlarca avroluk ek yatırım anlamına gelir" dedi.
AB, yabancı rakipleriyle rekabet edebilmelerine yardımcı olmak amacıyla sanayi kuruluşlarına bazı AB karbon izinlerini ücretsiz veriyor. Komisyonun teklifi, sanayi kuruluşlarına daha uzun süre daha fazla ücretsiz izin verecek ancak yeni şartlar aranacak.
AB, ücretsiz izinlerin %80'ini, Avrupa'da karbonsuzlaştırmaya yatırım yapma planı olan şirketlere peşinen verecek. Şirketler kalan %20'lik kısmı ise bu yatırımları gerçekleştirdiklerinde alacak. Teklif, çelik ve çimento imalatının da dahil olduğu sektörler için ücretsiz izinleri, 2034 yılında sonlandırmak yerine 2038 yılına kadar devam ettirecek.
AB yasa yapıcıları ve hükümetler şimdi nihai kurallar üzerinde müzakerelerde bulunacak.
Tarih: 21 Ağustos 2026
