Kimlik Hırsızlığına Karşı Korunmak için Neler Yapılabilir?

Kimlik hırsızlığı, siber saldırganların dijital kimlik ve verilerinizi ele geçirip sizi taklit ederek kendi çıkarları için kullanmasıdır; oltalama (phishing) saldırılarına karşı dikkatli olmak, güvenlik yazılımı kullanmak, resmi banka uygulamalarını tercih etmek, güçlü şifre ve çok adımlı doğrulama kullanmak ile herkese açık Wi-Fi ağlarından kaçınmak başlıca korunma yöntemleridir.

Günlük hayatın ayrılmaz parçası haline gelmiş olan dijital sistemler işin çok daha hızlı ve pratik şekilde gerçekleştirilmesini sağlar. Sağlık, eğitim, finans ve daha birçok sektörde etkili olarak kullanılan dijital çözümler ile hızlı şekilde doktor randevusu alabilir, sınavlara katılabilir veya bankacılık işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz. İnternet ve dijitalleşme insan hayatını kolaylaştırırken aynı zamanda da yeni tehditlerle de karşılaşılmasına neden olabilir. İnternet üzerinden gerçekleşen işlemler ve paylaşılan veriler değerli hale geldikçe, siber saldırganların da bu durumu kendi çıkarları için kullanmaları kaçınılmaz bir hal aldı. Size ait verileri kimlik avı yöntemleri ve diğer çeşitli siber saldırı yöntemleri ile ele geçiren siber suçlular, sizin adınıza pek çok işlem gerçekleştirerek hem maddi hemde manevi zararlara yol açabilir.

Dijital ortamda karşılaşabileceğiniz tehlikeler sizi oldukça tedirgin edebilir. Ancak endişelenmeyin. Şirketler ve güvenlik uzmanları, özellikle bankacılık gibi hassas süreçleri daha dayanaklı hale getirmek ve olası riskleri minimize etmek için sürekli olarak çalışmaktadır. Sizde alabileceğiniz basit ancak etkili önlemler ile kimlik hırsızlığına karşı kendinizi büyük oranda koruyabilirsiniz. Dilerseniz öncelikle kimlik hırsızlığı ne olduğuna bakalım, ardından ise olası saldırılardan ve olumsuz sonuçlarından nasıl korunabileceğinize göz atalım.

Kimlik Hırsızlığı Nedir?
Kimlik hırsızlığı, siber saldırganların size ait dijital kimlikleri ve verileri kullanarak bilgi işlem sistemlerini sizi taklit ederek kendi çıkarları için kullanmasıdır. Kimlik hırsızlığına örnek vermek gerekirse siber saldırganlar sosyal medya hesaplarınızı ele geçirerek kendi çıkarları için kullanması bir kimlik hırsızlığıdır. Başka bir örnek ise bankacılık bilgilerinizin siber saldırganlarının ele geçmesiyle sizin adınızı işlem gerçekleştirilmesidir. Bankacılık sistemine sizin bilgilerinizi kullanarak bağlanan saldırganlar, kendi çıkarları için işlem gerçekleştirebilir. Bir diğer yaygın kimlik hırsızlığı türü de kredi kartı bilgilerinizin üçüncü şahıslar tarafından ele geçirilmesi ve çıkarları için kullanılmasıdır.

Kimlik Hırsızlığından Nasıl Korunabilirsiniz?
Kimlik hırsızlığı en sık maruz kalınan siber saldırıların başında gelse de uygulayacağınız basit önlemler ile karşılaşabileceğiniz riskleri en aza düşürebilirsiniz. Sizde dijital ortamda bilinçli hareket ederek ve tedbiri elden bırakmadan bu türden olumsuz olayların yaşanmasının önüne büyük oranda geçebilirsiniz. İşte kimlik hırsızlığına karşı korunmanıza yardım olabilecek bazı ipuçları: Siber saldırganlar kimlik ve kişisel bilgilerinize erişmek için oltalama (phishing) saldırıları adı verilen yönteme sıklıkla başvurur. Söz konusu saldırılar güvenilir web sitelerini taklit ederek kişisel bilgilerinizi paylaşmaya yönlendirir. Bu türden saldırılardan korunmak için ilk adım olarak ziyaret ettiğiniz web sitelerinin gerçek olduğunu, bağlantının risksiz olduğunu ve HTTPS protokolünün kullanıldığından emin olmalısınız. Gelen mailler konusunda da dikkatli davranmalısınız. Bankanızdan geldiğini düşündüğünüz bir mail ve içerisinde yer alan dosya eki kişisel bilgilerinizi ele geçirmek için düzenlenmiş bir tuzak olabilir. Telefon aramaları, kimlik avı saldırıları için kullanılan bir diğer yaygın yöntemdir. Dolandırıcılar hakkınızda sahip oldukları en ufak bilgiyi dahi ikna edici olmak için kullanabilir.

Kişisel ve bankacılık bilgilerinizi asla kimse ile paylaşmayın. Bilgisayarınızda ve telefonunuzda koruma yazılımlarını kullanın. Modern siber güvenlik yazılımlarının büyük bir çoğunluğu sizi kimlik avı saldırılarına karşı korumaya yardımcı olabilecek özelliklerle donatılmıştır. Telefonunuz aracılığı ile bankacılık işlemi gerçekleştirmek istiyorsanız, resmi uygulama mağazalarından indirdiğiniz banka uygulamalarını kullanın. Müşteri hizmetlerini arayarak işlem gerçekleştirmek istiyorsanız doğru numarayı aradığınıza emin olun. Unutmayın bankanız asla sizden kişisel bilgilerinizi ve bankacılık şifrenizi istemez. Sizden herhangi bir iletişim kanalı üzerinden bilgi istendiğinde temkinli yaklaşın.

Kimliğinizi doğrulamak için bankalar ve diğer farklı sektördeki müşteri hizmetleri tek başına anlam ifade etmeyecek bilgiler üzerinden hareket eder. Örneğin anne kızlık soyadının 2. harfi veya doğum yeriniz gibi bilgileri kullanır. Hassas bilgilerinizi dijital ortamda saklarken dikkatli olmalısınız. Pratiklik açısından kimlik, ehliyet ve pasaport gibi belgelerinizin fotoğraflarını cep telefonunuzda saklamayı tercih edebilirsiniz. Ancak bunu yaparken şifrelenmiş şekilde veri saklamayı sağlayan uygulama ve bulut depolama servislerini tercih edebilirsiniz. Dijital hesaplarınızda güçlü şifreler, çok adımlı doğrulama yöntemleri kullanmak ve şifrelerinizi kimse ile paylaşmamak alabileceğiniz en temel önlemlerdendir.

Sosyal medya üzerinden gerçekleştirdiğiniz paylaşımlar konusunda dikkatli olmalısınız. Fark etmeden açık ettiğiniz kişisel veriler kimlik avı saldırılarında inandırıcılığı artırmak amacıyla size yönelik olarak kullanılabilir. Restoran, kütüphane, otel ve benzeri mekanlarda herkese açık Wi-Fi bağlantılarını kullanırken dikkatli davranmalısınız. Bu ağlar sizi kandırmak için manipüle edilebileceği gibi kişisel verilerinizde ağı izleyen saldırganlar tarafından ele geçirebilir. Herkese açık ağları kullanarak kişisel hesaplarınıza erişim konusunda temkinli davranmalısınız.

Kimlik Hırsızlığına Uğradığınızı Nasıl Anlarsınız?
Dijital hesaplarınızı, banka hareketlerinizi ve maillerinizi düzenli olarak kontrol etmiyor veya telefonunuza gelen bildirimleri dikkatli incelemiyorsanız kimlik hırsızlığına maruz kaldığınızı anlamanız uzun zaman alabilir. Miktarı ne olursa olsun bilginiz dışında gerçekleşen banka transferleri, fatura ödemeleri ve kredi kartı harcamaları şüphelenmeniz için en büyük sebeptir. Özellikle kredi kartınızı aktif olarak kullanıyorsanız, küçük tutarlı harcamalar gözünüzden kaçabilir. Bu sebeple düzenli olarak harcama ve işlemlerinizi kontrol etmelisiniz. Mailinize gelen faturalar ve harcama bildirimlerini de dikkatle incelemelisiniz. Yanlışlıkla size geldiğini düşündüğünüz bir fatura, aslında sizin bilgilerinizin kötü niyetli kişilerce kullanılması sonucunda ortaya çıkmış olabilir. Sosyal medya hesaplarınızda ve diğer dijital hesaplarınızda gerçekleştirilen hareketleri de düzenli olarak kontrol etmelisiniz. Hesaplarınıza gerçekleşen girişler ve yapılan paylaşımlar ve beğenileri size ait değilse hesabınıza üçüncü kişilerin erişim sağladığından emin olabilirsiniz.

Kimlik Hırsızlığına Uğradığınızda Neler Yapmalısınız?
Kimlik hırsızlığına uğradığınızda atmanız gereken bazı adımlar bulunur. Eğer söz konusu kimlik hırsızlığı banka hesabınıza erişim ile sonuçlandıysa yapmanız gereken en kısa sürede bankanıza ulaşmanızdır. Kredi kartı ve banka kartlarınızı iptal etmeli, hala erişim sağlayabiliyorsanız mobil bankacılık bilgilerinizi değiştirmeli ve bankanızı şüpheli işlemler konusunda bilgilendirmelisiniz. Daha sonrasında atmanız gereken adımlar için bankanız sizi yönlendirecektir. Banka hesaplarınıza erişim sağlayan kişiler hesap bakiyenizi çekebileceği ve kredi kartınızdan harcama yapabileceği gibi aynı zamanda hesabınızı suç amacıyla da kullanabilir. Bu sebeple miktarı ne olursa olsun bankanızı bilgilendirmeniz son derece önemlidir. Mail ve sosyal medya hesaplarınız hedef alındığında ise kurtarma yöntemlerini deneyerek hesabınıza yeniden erişim sağlamayı deneyebilirsiniz. Hesaplarınıza yeniden erişim sağlayabilirseniz şifreniz başta olmak üzere tüm bilgilerinizi değiştirmelisiniz. Eğer daha farklı bir şekilde kimlik hırsızlığına uğradığınızı ve kişisel bilgilerinizin başkaları tarafından kullanıldığını düşünüyorsanız, yetkili mercilere başvurarak suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Yenilikçi çözümleri ile hayatınızı kolaylaştıran QNB’nin dijital kanalları ile tüm bankacılık işlemlerinizi şubeye gitmeye gerek kalmadan gerçekleştirebilirsiniz. Henüz QNB’li değilseniz, hemen QNB mobil uygulaması ile avantajlı teklifler ve dijital bankacılık deneyimi ile tanışın.
 

Özetle

• Kimlik hırsızlığı, kişisel/finansal verilerin ele geçirilip taklit amacıyla kullanılmasıdır.
• HTTPS kontrolü, güvenlik yazılımı ve resmi uygulamalar temel korumadır.
• Güçlü şifre ve çok adımlı doğrulama hesap emniyetinizi artırır.
• Şüpheli işlem fark edildiğinde derhal bankaya bildirilmelidir.
   

Sıkça Sorulan Sorular