Leasing Nedir? Nasıl Yapılır?
Finans dünyasının karmaşık labirentinde, şirketlerin büyüme hedeflerine ulaşmak için çeşitli yollara başvurduğunu görebilirsiniz. Geleneksel banka kredileri ilk akla gelen finansman çözümlerinden biri olsa da, modern işletmeler için çok daha esnek alternatifler mevcut. İşte bu noktada leasing, yani finansal kiralama devreye giriyor. Peki, tam olarak leasing nedir? Detayları yazının devamında bulabilirsiniz.
Leasing Nedir?
Leasing ya da diğer adıyla finansal kiralama, bir varlığın mülkiyetini hemen edinmeden, belirli süre boyunca kira ödemeleri karşılığında kullanım hakkını elde etmektir. Kiraya veren taraf varlığın yasal sahibi olurken, kiralayan taraf varlığı tıpkı kendi malı gibi kullanır. Kiralama süresinin sonunda varlığı satın alma, kiralama süresini uzatma ya da varlığı leasing şirketine iade etme gibi seçenekler bulunur.
Sistem, özellikle yüksek maliyetli yatırımlar gerektiren sektörlerde işletmelerin sermayelerini dondurmadan ihtiyaç duydukları ekipmanlara ulaşmasını sağlar. Geleneksel banka kredisiyle varlığı doğrudan satın almak yerine, leasing ile kullan-öde prensibiyle ilerlersiniz. Bu da işletmelerin nakit akışını korumasına yardımcı olur.
Leasing Türleri Nelerdir?
Leasing, tek kalıba sığdırılamayacak kadar geniş bir finansman modelidir. Anlaşmanın yapısına göre farklı türleri bulunur. En yaygın leasing türleri aşağıda sıralanır:
- Finansal Kiralama (Financial Lease): Leasingin en bilinen türüdür. Varlığın kullanım hakkı uzun süre için kiralanır, kiralama süresinin sonunda varlığın mülkiyeti nominal bedel karşılığında kiracıya geçer. Yani süreç sonunda varlığın sahibi siz olursunuz. Daha çok satın almaya yakın bir yapıya sahiptir.
- Operasyonel Kiralama (Operational Lease): Finansal kiralamanın aksine, operasyonel kiralamada amaç varlığın mülkiyetini edinmek değildir. Kısa veya orta vadeli ihtiyaçlar için tercih edilir. Kiralama süresi sonunda varlık leasing şirketine iade edilir. Bakım, onarım ve sigorta gibi sorumluluklar leasing şirketinde kalır. Araç kiralama firmaları veya fotokopi makinesi kiralama hizmetleri bu türe iyi birer örnektir.
- Satış ve Geri Kiralama (Sale and Leaseback): Bu tür özellikle nakit sıkıntısı çeken veya sermayesini farklı alanlara yönlendirmek isteyen işletmeler için caziptir. İşletme, sahip olduğu varlığı leasing şirketine satar ve aynı varlığı hemen geri kiralar. Böylece işletme varlığını kullanmaya devam ederken, satıştan elde ettiği nakit parayı da işletme sermayesi olarak kullanabilir.
Leasing Süreci Nasıl İşler?
Her şey, işletmenizin neye ihtiyacı olduğunu belirlemesiyle başlar. Diyelim ki yeni üretim makinesine veya araç filosuna ihtiyacınız var. Varlığı belirledikten sonra, leasing şirketlerinden veya bankaların leasing bölümlerinden teklifler almaya başlarsınız. Teklifler varlığın maliyeti, kiralama süresi, ödeme planı ve sözleşme koşulları gibi detayları içerir.
En uygun teklifi seçtikten sonra, leasing şirketine başvuruda bulunursunuz. Bu aşamada şirketin finansal durumu, faaliyet alanı ve geçmiş performansı gibi bilgileri içeren çeşitli evraklar istenir. Leasing şirketi, belgeleri inceleyerek risk değerlendirmesi yapar.
Leasing şirketi, sağladığınız bilgileri ve finansal durumunuzu detaylıca değerlendirir. Yapılan değerlendirme sonucunda, leasing talebiniz onaylanabilir, reddedilebilir veya farklı koşullarla onaylanabilir.
Sözleşme imzalandıktan sonra leasing şirketi belirlenen varlığı tedarikçiden satın alır, ardından size teslim eder. Varlığı teslim aldığınız andan itibaren kira ödemeleriniz başlar. Ödemeler planınıza göre aylık, üç aylık veya altı aylık dönemler halinde yapılabilir.
Leasing'in Avantajları ve Dezavantajları
Leasingin en büyük avantajı sermaye birikimini engellememesidir. Yüksek maliyetli varlığı satın almak için yüklü bir kredi çekmenize gerek kalmaz. İşletmenizin nakit akışını korur ve sermayenizi operasyonel giderler, Ar-Ge veya diğer stratejik yatırımlar için serbest bırakır.
Özellikle teknoloji ve ekipmanların hızla geliştiği sektörlerde leasing, her zaman en son modellere sahip olmanızı sağlar. Eski ekipmanların demode olma riskini ve yüksek bakım maliyetlerini ortadan kaldırır. Kiralama süresi bitince kolayca daha yeni modelle değiştirebilirsiniz.
Sabit aylık kira ödemeleri sayesinde işletmeler, gelecekteki giderlerini daha net şekilde planlayabilir, bütçelerini etkin yönetebilir. Gizli maliyetler veya beklenmedik giderlerle karşılaşma olasılığı daha düşüktür.
Dezavantajlarının başında ise bazı leasing türlerinde, kiralama süresi sonunda varlığın mülkiyeti size geçmemesi gelir. Eğer varlığı uzun vadede kullanmayı planlıyorsanız ve sonunda sahibi olmak istiyorsanız, leasing türünü dikkatle incelemelisiniz.
Leasing şirketleri, kiraladığınız varlığın kullanımı, bakımı veya sigortası konusunda belirli koşullar getirebilir. Yani varlık üzerinde tam kontrol sahibi olmamanız anlamına gelebilir. Benzer şekilde leasing sözleşmeleri genellikle baştan belirlenmiş süre için yapılır ve sürenin bitiminden önce sözleşmeyi iptal etmek maliyetli olabilir. Beklenmedik durumlarda esnekliğinizi sınırlayabilir.